Een kijkje in het hoofd van je leerlingen

De jaarlijkse U-Talent conferentie voor docenten, toa’s en schoolleiders is een dag met verschillende workshops, lezingen en activiteiten die mogelijkheid bieden om je verder te professionaliseren in het onderwijs, en in jouw vak van expertise.

De Conferentie is voor docenten van alle vakgebieden, schoolleiders, coordinatoren, toa’s, oop’ers en decanen in het U-Talent netwerk. 

Het thema van 2026 is ”Een kijkje in het hoofd van je leerlingen”.

Hoe krijg je meer zicht op wat er gebeurt in het hoofd van je leerlingen? Tijdens de U-Talent docentenconferentie nemen we je mee in de wereld van aandacht, denken en leren. Een middag vol inspiratie en praktische handvatten om in je onderwijs te gebruiken.

Keynote spreker Stefan van der Stigchel (UU), “Grip op aandacht”

Hoogleraar cognitieve psychologie Stefan van der Stigchel van de Universiteit Utrecht zal ingaan op aandacht, concentratie en afleiding in het algemeen en in de klas. Hij baseert zich op wetenschappelijk onderzoek en maakt korte metten met concentratiemythes. Hij bespreekt de invloed van de omgeving en hoe je echt je batterij oplaadt tijdens een pauze. Heb je dat door als docent en als leerling, dan kun je je concentratie gaan trainen. Kortom: tips hoe je grip op je aandacht krijgt en samen met je leerlingen kunt bespreken hoe de aandacht en concentratie in de klas optimaal kan worden.

Programma (onder voorbehoud)

11:30 – 12:45Inloop en lunch
12:45 – 14:00Opening en keynote spreker
14:15 – 15:15Workshopronde 1
15:30 – 16:30Workshopronde 2

Workshops (wordt nog aangevuld)

Je hoeft je van tevoren niet op te geven voor de workshops. Op de dag zelf liggen van elke workshop deelnamekaartjes klaar. Ter inspiratie kan je hier wel alvast meer lezen over de workshops.

Jouw onzichtbare klassenassistent: hoe je met onzichtbare zetjes (nudging) leergedrag verbetert – Doesjka Dijkstra en Vanessa Kirunda (Tabor College Werenfridus in Hoorn)

Gebruik inzichten uit marketing, gedragswetenschap en neurowetenschap om je klassenmanagement en de productiviteit van je lessen te vergroten. Door onzichtbare zetjes te gebuiken – dit noemen we ‘nudging’ – spreek je het oerbrein (het automatisch reagerende deel) van je leerlingen aan, waardoor het gewenste gedrag als vanzelf optreedt. In deze workshop ontwerp je je eigen ‘nudge’ en ga je met veel inspiratie en praktische ideeën naar huis.

Motivatie van leerlingen in tijden van generatieve AI – Ralph Meulenbroeks (Directeur Freudenthal Instituut, UU)

Iedere leraar is op de één of andere manier (ook) bezig met het motiveren van leerlingen. Op welke manier dan ook. Maar hoe motiveer je een leerling om te werken aan een presentatie of verslag wanneer ChatGPT het met een druk op de knop voor je regelt of lijkt te regelen? Hoe kun je ervoor zorgen dat leerlingen het echt willen weten? Daarover gaat Ralph Meulenbroeks met jullie in gesprek tijdens deze workshop.

Ralph Meulenbroeks is hoogleraar wetenschappelijke geletterdheid aan de faculteit Bètawetenschappen. Een wetenschappelijk geletterde bevolking is essentieel in een democratische samenleving waarin technologische uitdagingen een belangrijke rol spelen. Vanuit zijn rol als hoofd van het Freudenthal Instituut stimuleert hij de verspreiding van kennis over wetenschappelijke concepten, processen en de interactie tussen wetenschap en samenleving.  Meulenbroeks zit in de AI Pedagogiek-kerngroep, waarin hij zich buigt over fundamentele vragen, zoals wat de effecten zijn van AI op leren en doceren.

Praten over Prikkels – Mark Bos, Koos Bax en Micha Ummels (Universiteit Utrecht)

Overprikkeling is een probleem. Sommige leerlingen kunnen prima omgaan met prikkels in de klas, maar andere helemaal niet. In het project Hersenschimmen: Praten over Prikkels proberen wij het probleem van overprikkeling beter bespreekbaar te maken. Samen met mensen die overprikkeling ervaren, hun naasten, inhoudelijk experts, en wetenschapscommunicatie professionals, kijken wij of afbeeldingen gegenereerd door AI hierin een rol kunnen spelen.

Tijdens de workshop vertellen we je meer over dit project, ga je zelf aan de slag met het maken van afbeeldingen, en bespreken we de resultaten. Vervolgens bespreken we de toepassing in de klas; wat kun je hiermee met jouw leerlingen?

Whiteboard als braindump! –
Cathy Baars – docent/ontwikkelaar informatica en natuurkunde U-Talent, docent natuurkunde, NLT, Martinuscollege Grootebroek


Wat er in het hoofd van leerlingen gebeurt, is niet altijd even duidelijk. Als docent zou je daar graag meer grip op willen hebben. Tijdens deze workshop maak je kennis met Modeldidactiek, een didactiek afkomstig uit de VS waarbij veel gebruik wordt gemaakt van het whiteboard. Als deelnemer aan de workshop neem je de rol in van leerlingen en ervaar je deze werkwijze. Je gaat een onderzoek uitvoeren naar de geleiding van vloeistoffen en doorloopt de eerste fase van Modeldidactiek: het ontwikkelen van een model. Dit bestaat uit de stappen: variabelen verkennen, hypothese formuleren, experiment ontwerpen en uitvoeren en modelvorming. Juist als dit onderwerp jou lastig lijkt, kun je in het hoofd van een leerling kruipen.
In de afronding van de workshop neem je de rol aan van docent en bekijken we welke elementen uit Modeldidactiek een kijkje geven in het hoofd van je leerlingen en welke rol het whiteboard daarin speelt.
Doelgroep: docenten bètavakken, aardrijkskunde, economie.

Wetenschap in de klas – in samenwerking met het Universiteitsmuseum Utrecht

Deze activiteit wordt georganiseerd in samenwerking met het Universiteitsmuseum Utrecht

Maak jij jouw leerlingen wetenschapswijs?  

In een tijd waarin informatie van alle kanten komt, is het belangrijk om die stroom aan berichten goed op waarde te kunnen schatten. Is wetenschap ook maar een mening? Of hebben wetenschappelijke methoden iets extra’s te bieden?  

In de workshop ‘Wetenschap in de klas’ leer je hoe je wetenschap op een laagdrempelige manier verwerkt in je lessen en hoe je daarmee jouw leerlingen wetenschapswijs maakt. Dat houdt in dat leerlingen weten hoe wetenschap werkt, dat wetenschap geen ver-van-hun-bed-show is en dat zij kritisch met informatie kunnen omgaan, om later beter beredeneerde keuzes te kunnen maken.  

Deelnemers krijgen tijdens de workshop een inkijkje in de ‘achterkant’ van het UMU. Hoe brengen wij wetenschap op een actieve manier tot leven voor kinderen en jongeren? En hoe kun jij dat zelf ook doen in de klas? Je ervaart dat wetenschap in elke les kan zitten, je niet altijd een hele onderzoekcyclus hoeft te doorlopen en dat wetenschap meer is dan alleen ‘proefjes’ doen. Je ontwerpt een lesonderdeel geïnspireerd op één van de interactieve installaties in het UMU, en je gaat naar huis met concrete lesideeën die je morgen in je klas kunt toepassen.  

  • Je raakt geïnspireerd om (actuele) wetenschap en wetenschapswijsheid te verwerken in je lessen. 
  • Je krijgt concrete handvatten om wetenschappelijke methoden, vaardigheden, en attitudes op een laagdrempelige manier over te brengen aan je leerlingen.  
  • Je ervaart de toegevoegde waarde van een buitenschools bezoek aan het UMU voor je eigen lespraktijk.  

Terrorisme, politiek geweld en disruptieve momenten: hoe bespreek je ze in het klaslokaal? – Maxine Herinx, TerInfo, Universiteit Utrecht

De avondklokrellen, de moord op Samuel Paty, de oorlog tussen Israël en Hamas… Allemaal onderwerpen die lastig te bespreken (kunnen) zijn in de klas. Waarom is het belangrijk om dit soort heftige gebeurtenissen te bespreken met je klas? Hoe pak je dit soort gesprekken aan? En mag alles gezegd worden in het klaslokaal? In deze workshop gaan we in op deze en andere vragen. Na een theoretische inleiding rondom het wetenschappelijk onderzoek en de methode van TerInfo gaan we met elkaar in gesprek rondom een casus en eindigen met praktische do’s en don’ts.  

3W-Weerbaar: omgaan met gevoel & gedragPhilippine Waisvisz, Hogeschool Utrecht
 

Door het onderscheid tussen doelgericht gedrag (motieven en motivatie) en onmiddellijke reacties (emoties) te begrijpen, kunnen zowel docenten en leerlingen misverstanden voorkomen en inclusievere leeromgevingen vormgeven. Het 3-W model helpt bij het begrijpen en uitleggen hoe gevoel gedrag beïnvloeden, ook als je het niet onder woorden kan brengen. We brengen het model in de praktijk aan de hand van kaartspel, gebaseerd op de Atlas van Emoties en de Atlas van Motivatie. Deelnemers kunnen de kaartjes gebruiken om hun eigen gevoelens aan te geven, het effect van anderen op hen te duiden en uit te leggen wat ze van een ander willen. Deze tastbare en veilige aanpak stelt docenten in staat effectievere interventies te ontwerpen, maar is ook geschikt voor leerlingen zelf. We werken bij voorkeur met eigen, concrete cases uit de praktijk van de deelnemers.

Praktische informatie

Start datum:
07/04/2026
Tijdstip:
11:30 - 16:30
Locatie:
Universiteit Utrecht | Kromme Nieuwegracht 80
Partnerschap:
Ambitie Connectie
Prijs:
Gratis voor U-Talent partnerscholen

Inschrijven

Inschrijven kan via dit inschrijfformulier. De deadline is 20 maart 2026.