Verdieping en verrijking in bèta en techniek

U-Talent

Masterclasses over taal, geschiedenis en cultuur

Dit jaar organiseren wij voor het eerst 9 masterclasses over taal, geschiedenis en cultuur. De masterclasses duren een dag en bestaan uit hoorcolleges, werkcolleges en soms rondleidingen of excursies. Een masterclass is de uitgelezen kans om je verder te verdiepen in een bepaald onderwerp of om inspiratie op te doen voor je profielwerkstuk. Je maakt mee hoe het er op de universiteit aan toe gaat, waardoor een masterclass ook kan helpen bij je studiekeuze. Bovendien ontmoet je scholieren met dezelfde interesses.

Praktisch en inschrijven
Deze masterclasses zijn dit jaar gratis en alleen toegankelijk voor leerlingen van onze Ambitie-partnerscholen. Let op: op de scholenpagina staan ook zogenaamde Connectiescholen. Klik op de naam van je school om te zien of jouw school een Connectie- of Ambitieschool is.

Neem om je aan te melden contact op met de U-Talent coördinator op jouw school.
Alle masterclasses zijn in Utrecht en ze zijn bedoeld voor leerlingen uit 5 en 6 vwo.

Lees de beschrijvingen van de masterclasses hieronder of bekijk de brochure (pdf).

Dankzij onze mobiele telefoon kunnen we de hele dag foto’s maken. Sommige foto’s vinden we geslaagd, al dan niet doordat we ze bewerkt hebben om ons leven mooier te laten lijken dan het in werkelijkheid is, of in ieder geval anders.

Dat was vroeger ook al zo, toen fotograferen technisch nog heel ingewikkeld was en er dure apparatuur voor nodig was. Sinds de fotografische techniek bijna tweehonderd jaar geleden werd uitgevonden, hebben fotografen foto’s gemaakt die juist iets anders laten zien dan de gewone werkelijkheid. Ze vallen je op door de keuze van het onderwerp of door de manier waarop dat in beeld is gebracht. Het kan ook zijn dat de foto bijzonder is door de bewerkingen die zijn toegepast, of door de manier waarop de foto’s geëxposeerd worden.

In deze masterclass gaan we ideeën opdoen over de geschiedenis van de fotografie als kunstvorm en over de manier waarop fotografen hun camera tegenwoordig gebruiken in de kunst. In de collecties van verschillende Utrechtse musea maken we kennis met de apparatuur die aan de geboorte van de fotografie als techniek stond. We bekijken er ook voorbeelden van zeer oude foto’s, en natuurlijk van de fotografische kunst van nu.

Houd je van cultuur, taal en geschiedenis? En wil je meer horen over een verborgen geschiedenis en hoe die doorwerkt in het heden? Dan is Sporen van Slavernij echt iets voor jou.

Nederland is groot geworden door over de grenzen heen te kijken, door handelsgeest, daadkracht en durf. Voormalig premier Balkenende noemde dat de VOC-mentaliteit, naar de mentaliteit van de koopmannen die onderdeel waren van de Vereenigde Oostindische Compagnie en de West-Indische Compagnie. Maar de VOC en WIC gaat ook over imperialisme, kolonialisme en slavernij. Er zijn genoeg sporen daarvan om ons heen te zien.

In deze masterclass nemen Nancy Jouwe, Margot van den Berg en Ineke Mok je mee in een tijdreis door vier eeuwen waarbij je college krijgt over deze onderwerpen. We maken ook een stadswandeling door de binnenstad van Utrecht en zoeken naar verborgen sporen van de vroegere slavernij. Je gaat ook zelf aan de slag waarbij we digital humanities combineren met geschiedenis.

Je komt tijdens deze masterclass in aanraking met verschillende geesteswetenschappelijke disciplines, zoals geschiedenis, kunstgeschiedenis, taal- en cultuurstudies, taalwetenschap en ook een beetje digital humanities. Aan het eind van deze dag weet je meer over hoe je een complex onderwerp als de gevolgen van slavernij kan onderzoeken vanuit verschillende invalshoeken.

Wat is religie eigenlijk? En, misschien nog belangrijker, hoe wordt er in onze samenleving over religie gedacht? Hoe begrijpen en bestuderen we de rollen die religie speelt in het leven van mensen en de maatschappij? In Nederland leven tientallen christelijke, joodse, islamitische en andere religieuze (en niet-religieuze!) gemeenschappen naast elkaar en dat vormt onze rijke cultuur.

Tijdens deze masterclass van Religiewetenschappen en Islam en Arabisch verkennen Maryse Kruithof, Jo Spaans en Eric Ottenheijm met jullie de veelkleurige religieuze wereld in Nederland. Jullie maken deze dag kennis met verschillende religies en denken na over de functie van religie in de huidige samenleving en hoe verschillende groepen met elkaar kunnen samenleven.

De stad Utrecht vormt een mooie casestudy, want daar is de religieuze diversiteit goed te zien in het straatbeeld. We beginnen de dag met colleges over religie in Nederland en we leren meer over de joodse, christelijke en islamitische gemeenschappen in ons land. Door middel van een stadswandeling en een bezoek aan Museum Catharijneconvent ontdekken we welke plek religie heeft in onze moderne maatschappij.

In 2016 leefden in Nederland meer dan 16.000 mensen met nierfalen. Hiervan had 60 procent een werkende donornier. De anderen dialyseerden; een zware behandeling die leidt tot een kortere levensverwachting dan transplantatie. Om het tekort aan donornieren op te lossen, stellen sommige filosofen dat we een gereguleerde markt in organen moeten toestaan. Anders dan de huidige illegale markten, moet dit veel minder gevaarlijk zijn voor de donoren en mag er geen sprake zijn van dwang of extreme armoede.

Moeten we onze lichaamsdelen kunnen verkopen? Wat is eigenlijk de relatie tot ons lichaam? En mogen we zelf bepalen wat we hiermee doen, of moet de overheid hierin ook een rol hebben? Een markt in organen kan gevolgen hebben voor hoe we onszelf en elkaar zien. Maar welke gevolgen en of deze wenselijk zijn, is nog maar de vraag.

In deze workshop van Yara Al Salman e.a. leer je deze en andere vragen te benaderen vanuit een filosofisch oogpunt. Je zult zien dat er achter de intuïtieve reacties en standpunten een wereld van vragen en veronderstellingen schuilgaat.

Elk jaar wordt de Gouden Loeki uitgereikt voor de hoogst gewaardeerde reclame van het jaar. De uitreiking krijgt veel aandacht in de media en de winnende adverteerders en reclamebureaus komen glunderend in beeld.

Wat zijn dat eigenlijk voor commercials die hoog eindigen bij dit soort verkiezingen? Vaak vertellen ze binnen één minuut een kort, maar toch complex verhaal. Hoe slagen ze erin om in zo’n korte tijd een glimlach op je gezicht te toveren of een traan in je ooghoek? Dat je een commercial die je aan het lachen maakt hoger waardeert, ligt voor de hand. Maar geldt dat ook voor een commercial die je laat huilen? En die hogere waardering, leidt die ertoe dat het aangeprezen product vaker wordt aangeschaft?

In deze masterclass ga je achterhalen hoe reclamemakers erin slagen om complexe verhalen in een extreem korte tijd te vertellen. Daarnaast krijg je een idee waarom reclame¬makers profijt denken te hebben van het vertellen van verhaaltjes die weinig of niets met het aangeprezen product te maken hebben – maar ook welke risico’s aan zo’n strategie kleven. En ten slotte leer je kritisch naar deze reclames kijken. Welk beeld van de maatschappij wordt er eigenlijk geschetst in commercials?

Tijdens deze masterclass ga je samen met Hans Hoeken, Eggo Müller, Hanny den Ouden en Imar de Vries aan het werk om een antwoord te vinden op bovenstaande vragen. Daarbij verwerk je wetenschappelijke informatie over dit onderwerp, analyseer je commercials en debatteer je over de geschiktheid en wenselijkheid van deze reclamestrategie.

Europa heeft 24 officiële talen, maar er worden duizenden talen gesproken. Het is daarom heel belangrijk om meer dan één taal te spreken. Geen enkele taal is belangrijker dan andere talen, mits je taal benadert als een kennissysteem dat deel uitmaakt van je brein. Maar als je kijkt naar de huidige wereldbevolking, zouden scholen misschien Chinees moeten doceren in plaats van Engels.

In deze masterclass van Roberta D’Alessandro, Bert le Bruyn en Ellen-Petra Kester leer je van alles over hoe taal werkt. Op basis van hoe woorden en zinnen zijn opgebouwd kun je talen herkennen en classificeren. Daarnaast gaan we aan de slag met meertalige samenlevingen. Hoe werkt taal in landen waar meer dan één taal wordt gesproken? Hoe communiceren minderheden in Nederland met elkaar en met mensen die alleen Nederlands spreken?

Ook jij bent automatisch meertalig, omdat je op school een tweede en derde taal hebt geleerd. Ontdek de voordelen van je eigen meertaligheid en onderzoek de complexe en onverwachte verbanden die bestaan tussen de talen die je kent.

De masterclass bestaat uit drie interactieve colleges, gekoppeld aan een bezoek aan de universiteitsbibliotheek en kort veldwerk. De masterclass zelf zal ook meertalig zijn, en in het Nederlands en Engels gegeven worden.

Iedereen die tv kijkt, leest, gamet of Netflixt, begeeft zich in een andere wereld dan de realiteit. We brengen dagelijks een deel van onze tijd in virtuele werelden door, denk bijvoorbeeld aan het Westeros van Game of Thrones, Middle Earth of Hogwarts. De wereldliteratuur is een prachtige databank van dit soort andere werelden en getuigt van de geweldige verbeeldingskracht en het inlevingsvermogen van schrijvers en lezers.

In deze masterclass bekijken we hoe ‘andere werelden’ werken: Hoe worden ze bedacht en geconstrueerd? Hoe komt het dat je er helemaal in op kunt gaan? We gebruiken concepten uit de narratologie (zoals de script-theorie, het idee van de ‘suspension of disbelief’ en Harari’s concept van het ‘web of meaning’), om succesvolle voorbeelden uit verschillende perioden te analyseren.

In de middag is er een creatieve lijn (Maak nu zelf eens zo’n wereld) en een analytische (Wat is er nu echt nodig voor een aantrekkelijke andere wereld?). Je gaat naar huis met een eigen andere wereld en de tools om er meer te maken.

Deze masterclass van Frank Brandsma, Jeroen Salman e.a. is voor leerlingen met verbeeldingskracht en inlevingsvermogen.

Sexting, cyber-pesten, filter-bubbles, racisme, radicalisering… ouders, leraren, politici, journalisten en onderzoekers schetsen vaak een negatief beeld over jongeren en hun gebruik van smartphones. Neem ‘treitervloggers’: de term alleen al laat zien dat media en politici een bepaald beeld schetsen dat niet klopt met wat betrokken jongeren er zelf van vinden.

Beeldvorming is altijd gekleurd, doordat een bepaalde invalshoek of ‘frame’ wordt gekozen. Deze vloggers gaven bijvoorbeeld zelf aan ook documentaires als politieke statements te maken. Hoe verhouden ideeën van volwassenen zich tot het beeld dat jongeren zelf hebben over de rol van technologie in hun leven? Welk verhaal wil jij, als jongere, vertellen over jouw digitale identiteit?

In deze masterclass onderzoeken wij de smartphone als een persoonlijk broekzakarchief. Wij dragen onze foto’s, video’s, muziek en berichten elke dag met ons mee. Wat zeggen onze smartphones over onze identiteitsvorming, op het snijvlak van jeugdcultuur, gender, ras/etniciteit, geloof, gezondheid, stad/platteland, nationaliteit, leeftijd en seksualiteit?

Deze workshop van Koen Leurs, Michiel de Lange en Sanne Sprenger combineert een interactief college met hands-on training om kritisch na te denken over media-maken, identiteit en beeldvorming: je bedenkt je persoonlijke verhaal over digitale identiteit, en filmt en monteert met de mogelijkheden van MoJo, ofwel: Mobile Journalism.

De laatste jaren worden niet alleen volwassenen opgeschrikt door grote aanslagen. Nieuwsberichten bereiken steeds jongere kinderen. Dat betekent dat de problemen van radicalisering ook in de klas ter sprake komen: niet alleen in het voortgezet onderwijs, maar dikwijls al in het basisonderwijs. Voor docenten is dat lastig: hoe maak je terroristisch geweld bespreekbaar?

In deze masterclass onderzoeken we terrorisme in de klas. Wat betekent terrorisme en hoe heeft het zich in de geschiedenis ontwikkeld? Is het tegenwoordig erger, of zijn we er banger voor omdat er meer media-aandacht voor is en iedereen alle informatie online kan vinden? We zullen zien dat terrorisme komt en gaat in golven, dat het aantal aanslagen nu niet minder is dan vroeger, maar dat er wel meer slachtoffers per aanslag vallen.

We kijken ook naar manieren om dit lastige en explosieve thema in de klas, zowel op de basisschool als op de middelbare school, bespreekbaar te maken. Wat willen leerlingen horen, en hoe voorkom je dat meningen in de klas alleen maar verder gepolariseerd raken?

Tijdens een college van professor Beatrice de Graaf leer je over de geschiedenis van terrorisme. Maar jullie gaan ook in werkgroepen uiteen en ontwikkelen met behulp van digitale media zelf lesmateriaal dat rond momenten van aanslagen op school kan worden ingezet. Hoe maak je terrorisme en radicalisering bespreekbaar, in welke vorm, en hoe kun je aan een veilige, vreedzame school bijdragen?